Column

Voorzichtig duwt de verpleegkundige tegen de deur van kamer negen die langzaam wat verder opengaat. Een streep zacht licht valt over het voeteneinde van het bed. Twee heldere ogen kijken haar aan. “Slaapt u nu nog niet?” fluistert ze.
Twee uur geleden, rond half twee, heeft ze een tijdje met hem staan praten. Het is al de derde nacht op rij dat hij ligt te woelen. Waar het aan ligt, wist hij niet te zeggen. Het vreemde bed, zo smal; het gemis van zijn slapende partner met haar altijd wat onrustige, hoorbare ademhaling; de geluiden die vanaf de gang tot hem doordringen? Zelf denkt ze dat het ook wel eens kan liggen aan het uitblijven van een heldere diagnose. Tot nu toe heet het een ruimte innemend proces. Ze heeft met hem te doen. Net vijf jaar ouder dan zijzelf. Nog nooit eerder in het ziekenhuis geweest. Hij vraagt weinig. Bedankt steeds als je iets voor hem doet. Vriendelijk en welgemeend, dat hoor je. Hij wil geen slaapmedicatie uit principe niet. Hij houdt niet van pillen en krijgt er al meer dan genoeg, vindt hij. “Zal ik een beker melk warm maken”, fluistert ze. Hij knikt en schenkt haar een glimlach.

Terug achter de pc tikt ze in het EVD: dhr. voordurend wakker gezien. Aan het eind van de nacht opent ze opnieuw langzaam de deur van zijn kamer. Hij slaapt! Diepe rust. Wat heerlijk voor hem. Met het scanapparaat in haar hand zoekt ze het polsbandje met de streepjescode die correspondeert met de voorgeschreven medicijnen. De streepjescode op het papier achter zijn gegevens moet kloppen met die op het polsbandje. Scannen voorkomt fouten! Dan ziet ze dat hij erop ligt. Hij heeft zijn arm gevouwen onder zijn hoofd. Ze twijfelt… De veiligheidsvoorschriften dwingen haar hem wakker te maken. Ze kan het niet. Hij ligt zo ontspannen te slapen. Ze scant de streepjescode vanaf het papier en in plaats van die op het polsbandje scant ze die op het papier nog een keer. Zo klopt het in het systeem. Ze zet de medicijnen op het nachtkastje. Zachtjes sluit ze deur.

Bovenstaande vertelde een ervaren verpleegkundige me tijdens haar koffiepauze. Terwijl ze haar hoofd een beetje schuin hield keek ze me vragend aan en zei: “Was dit nu goed of niet?”

De uitgave is bedoeld als een handboek voor patiënten; wat moet de patiënt weten om zelf keuzes te kunnen maken als hij of zij of iemand in zijn omgeving de diagnose kanker krijgt? Met praktische richtlijnen van dr. Paul Kil en in gesprekken van journalist Corine Koole met wetenschappers, artsen en patiënten wordt het patiënten en hun naasten gemakkelijker gemaakt te kiezen tussen de veelheid aan opties op het gebied van onder meer borst- en prostaatkanker en hersentumoren.

Persoonlijke overwegingen
In het boek komt duidelijk naar voren dat behandelingen niet alleen worden gekozen vanuit medische, maar ook vanuit persoonlijke overwegingen. "Patiënten zouden zich, voor ze zich laten behandelen, beter moeten oriënteren op hun arts en de gegeven adviezen. Een ziekenhuis dat geen radiotherapie heeft bijvoorbeeld, zal mogelijk minder snel geneigd zijn radiotherapie als mogelijkheid te opperen. In Nederland bestaan grote regionale verschillen tussen ziekenhuizen. En aangezien iedere behandeling andere bijwerkingen heeft, is het van het grootste belang dat patiënten zich daarvan beter bewust worden", vertelt uroloog Kil.
 
Beste behandeling
Kil meent dat patiënten zich moeten realiseren dat er in drie situaties gekozen moet worden: "Allereerst de vraag: laat ik me onderzoeken of niet, zeker als ik geen klachten heb? Dan heb je de keus: welke behandeling is het beste als er bijvoorbeeld kanker is geconstateerd? En de derde mogelijkheid, als genezing niet meer mogelijk is: hoe lang ga ik door met behandelen? Patiënten kiezen nu vaak voor chemo met de bijbehorende vervelende bijwerkingen. Wat levert hun dat op? Misschien maar enkele maanden verlenging van leven. Is het dat dan allemaal wel waard? Die vraag moet je jezelf durven te stellen. Wat is belangrijker: kwaliteit of kwantiteit van leven? Patiënten mogen meer de regie voeren op hun eigen behandeling."

Kiezen bij kanker. (Hoe) laat ik mij behandelen? is verschenen bij uitgeverij Bert Bakker.
Redactie: Paul Kil en Corine Koole
ISBN 978-90-3513-804-9. Prijs €19,95.

Drie jaar geleden werd bij schrijver Bart Chabot een brughoektumor bij zijn hersenstam ontdekt. Hij koos voor een behandeling in het St. Elisabeth Ziekenhuis Tilburg en schreef er een boek over.

'Diepere Lagen, verslag van een bestraling' is een prettig leesbare roman over de persoonlijke ervaringen van een patiënt. Een aanrader voor eenieder die er in geïnteresseerd is!